عبد الحي حبيبى
865
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
او حق است . اما وظائف بدن : كه جزو دوم دين و مرحلهء عمل و افعال جوارح است ، در نزد اماميه تمام اعمال مكلفان از حركت و سكون در تحت احكام خمسهء خداوندى مىآيند : وجوب - حرمت - ندب - كراهت - اباحت . كه اين احكام را پيامبر از راه وحى و الهام الهى ميداند ، و آنچه ضرورت افتد بيان ميدارد . و به اصحاب خود آن را حسب وقوع حوادث و تجدد آثار و اطوار مىسپارد . ولى احكام زياديكه ضرورت اظهار آن نشده و يا جهت مصلحت از گفتن آن خوددارى شده ، آن را به وصيان خود مىسپارد ، تا در وقت ضرورت آن را توضيح و نشر فرمايند . چون اصحاب حضرت رسول ( ص ) احكامى را در مواقع مختلف و به روايات متعدد شنيدهاند ، و گاهى در بين احاديث ، تعارضى بوجود مىآيد ، بنابرين براى معرفت احكام اجتهاد و نظر لازمست ، و كسانى كه اين قوه را دارند صاحب فتوا و اجتهاداند ، كه ديگران بايد مقلد ايشان باشند . پس بنابرين ضرورت ، باب اجتهاد همواره مفتوح است ، و هر قدر كه از زمان نبوت دور ميرويم ، و آراء زيادت و عرب و عجم خلط مىيابند ، و دسيسه و وضع فراوان مىشود ، ضرورت به اجتهاد و معرفت حكم شرعى نيز زياد ميگردد ، و بنابرين اماميان براى شرح احكام شريعت به عالم مجتهد تقليد كنند ، و او را در فصل قضايا و حكومت بين مردم ، حاكم و نائب امام دانند . ديگر از اساسهاى اماميه اينست كه به قياس و راى عمل نكنند ، و از امامان خود روايت نمايند كه « ان الشريعة اذا قيست محق الدين » « 1 » و در احاديث نبوى و سنت ، آن را كه از طريق اهل بيت و امام جعفر صادق ، از پدرش امام محمد باقر ، از پدرش امام زين العابدين ، و از پدرش امام حسين و از پدرش حضرت على بديشان رسيده معتبر دارند .
--> ( 1 ) - اماميه قياس منصوص العله را معتبر شمارند ، ولى قياس مستنبط العله را نپذيرند .